Cases

Woensdag 17 juni jl. hebben 22 overheidsorganisaties hun handtekening gezet onder de samenwerkingsovereenkomst voor NOVEX De Peel. Het kabinet investeert daarvoor 300 miljoen euro in de regio. De investering maakt de uitvoering mogelijk van maatregelen die natuurherstel versnellen, verdroging tegengaan en de stikstofdruk op kwetsbare natuur verminderen. Het geld wordt ingezet voor vijf maatregelenpakketten rond de Natura 2000-gebieden Deurnsche Peel & Mariapeel (inclusief De Bult), Groote Peel en Sarsven en De Banen. Met de ondertekening verschuift de aandacht van plannen naar uitvoering en kan de aanpak in het gebied daadwerkelijk van start.

De schop gaat in de grond
Met de ondertekening geven 17 gemeenten, 2 provincies, 2 waterschappen en het Rijk het startsein voor een uitvoeringsprogramma dat de komende jaren natuurherstel versnelt, verdroging tegengaat en de stikstofuitstoot vermindert. De maatregelen moeten niet alleen de natuur versterken, maar ook weer ruimte gaan bieden voor vergunningverlening en nieuwe ontwikkelingen in de regio. Daarmee wordt een volgende stap gezet naar een Peel waar natuur, economie en leefbaarheid met elkaar in balans zijn.

Minister van LVVN, Jaimi van Essen: “Vandaag zetten we een belangrijke stap van plannen naar uitvoering. De opgaven in De Peel zijn groot en vragen veel van boeren, ondernemers en inwoners. Juist daarom is het belangrijk dat we hen ondersteunen bij de veranderingen die nodig zijn. Een deel van de 300 miljoen euro is beschikbaar voor maatwerk voor boeren. Daarnaast onderzoeken we hoe we extra middelen kunnen inzetten om de sociaal-economische gevolgen in de regio op te vangen. Zo werken we samen aan een toekomstbestendige Peel.”

Mario Jacobs (Dijkgraaf Waterschap Aa en Maas en voorzitter NOVEX De Peel): “Met dit uitvoeringsprogramma en de afspraken die daarbij horen, wil NOVEX De Peel de vergunningverlening een flinke stap dichterbij brengen. Tegelijkertijd is er nog veel werk te doen. Alleen door samen op te trekken en onze krachten te bundelen, kunnen we tot uitvoering komen en mensen die in het gebied wonen en werken echt verder helpen. De opgaven in de Peel zijn omvangrijk en met elkaar verweven. Dat vraagt niet alleen om nauwe samenwerking, maar ook om blijvende aandacht voor de sociaaleconomische ontwikkeling van het gebied. Samen bouwen we daarom aan een meerkleurig Peel. Een plek waar natuur, water, leefbaarheid en economie in balans zijn. Waar boeren en andere ondernemers een goede boterham verdienen, ruimte is voor nieuwe bedrijvigheid én waar het fijn leven is in de steden en de dorpen.“

Waar gaat het geld naartoe?
De 300 miljoen wordt ingezet voor maatregelen die natuur en water herstellen, boeren ondersteunen bij verduurzaming en omschakeling, ruimte bieden voor vrijwillige bedrijfsverplaatsing of -beëindiging en maatwerk mogelijk maken voor ondernemers in het gebied.

Er gaat 150 miljoen euro naar de provincie Limburg die het geld inzet in:
• Meijels Agrarisch Perspectief (Limburgse zijde Groote Peel)
• Gedeelde Peel (Limburgse zijde Deurnsche Peel & Mariapeel)
• Sarsven en de Banen.

Er gaat 150 miljoen naar de provincie Noord-Brabant die het geld inzet in:
• De Vitale Peel (Brabantse zijde Groote Peel en Deurnsche Peel & Mariapeel)
• De Bult (onderdeel van Deurnsche Peel & Mariapeel).

Meijels Agrarisch Perspectief
Het Meijels Agrarisch Perspectief richt zich op het verminderen van de sterke schommelingen in de grondwaterstand rondom de Groote Peel. Die schommelingen vormen een probleem voor het herstel van het kwetsbare hoogveen en zorgen voor uitdagingen voor de landbouw, zoals droogte, wateroverlast, onzekerheid rondom beregening en de vraag hoe extensivering praktisch haalbaar blijft.

Gedeelde Peel
In de Gedeelde Peel komen drie uitdagingen samen: natuurherstel, duurzame energieopwekking en recreatie. Het water daalt hier in de zomer waardoor hoogveen en andere waterafhankelijke natuur langzaam verdwijnt. Daarom wordt gezocht naar manieren om water beter vast te houden. Tegelijkertijd is de Gedeelde Peel aangewezen als een zoekgebied voor grootschalige opwek van zonne-energie. Daarbij is gekeken naar welke plek het beste is zodat het ook bijdraagt aan natuurherstel. Ook wordt gekeken naar nieuwe kansen voor recreatie en de agrarische sector, zodat het gebied vitaal en aantrekkelijk blijft.

Sarsven en de Banen
Sarsven en de Banen is een waardevol natuurgebied met bijzondere planten, dieren en landschappen die afhankelijk zijn van voldoende schoon water en een gezond grondwatersysteem. Door invloeden zoals verdroging, extra stikstof en veranderingen in de omgeving staat de natuur hier onder druk. Door samen te werken aan systeemherstel, wordt ervoor gezorgd dat dit unieke gebied behouden blijft én ontstaat er op termijn weer ruimte om vergunningen te verlenen voor maatschappelijke en economische ontwikkelingen in deze regio.

Vitale Peel
In GGA Vitale Peel werken overheden, ondernemers en inwoners samen aan oplossingen om het landelijk gebied sterk en leefbaar te houden. In het gebied rondom de Natura 2000-gebieden Deurnsche Peel en Groote Peel vragen de opgaven rondom landbouw, water, natuur, recreatie en leefbaarheid om een samenhangende aanpak voor de langere termijn. Planuitwerking voor inrichting van het gebied en ondersteunen van individuele ondernemers met hun toekomstplannen gaan daarin hand in hand. Er zijn al diverse resultaten geboekt en met de nieuwe middelen kunnen straks vervolgstappen worden gezet.

De Bult
De natuur in De Bult, waaronder hoogveen en heide, heeft zorg nodig om zich verder in de goede richting te ontwikkelen: de stikstofneerslag is er te hoog en het gebied is te droog voor duurzaam hoogveenherstel en -ontwikkeling. Het herstel van het hoogveen in De Bult vraagt om een hogere en stabiele grondwaterstand. Met het nieuwe watermodel voor De Peel worden nu diverse mogelijke hydrologische maatregelen bekeken. Samen met ondernemers zoeken we naar goede oplossingen.

In juni 2018 is de Analyse intensieve veehouderij in Peel en Maas gepubliceerd. “De analyse is een hulpmiddel om ons beleid toekomstbestendig te maken en een voorbereiding op de Omgevingswet”, vertelt Martijn Vervaet, Adviseur Omgevingsontwikkeling van gemeente Peel en Maas.

Op verzoek van de gemeenteraad is de gemeente bezig met het Proces herijking en monitoring beleid intensieve veehouderij. “Met dit proces evalueren we in 3 fasen het huidige beleid, dat stamt uit 2011. De eerste fase was een kennisverdieping met de gemeenteraad. In fase 2 hebben we de bestaande situatie van de intensieve veehouderij geïnventariseerd. Daarvan is de analyse het eindresultaat. In de derde fase gaan we kijken naar doelen en instrumenten.”

Met eigen mensen

“Normaal gesproken huur je een extern adviesbureau in om een analyse op te stellen. Maar wij hebben het met eigen mensen gedaan en het zelf gepresenteerd aan de raad. Hierdoor is er bij iedereen veel meer inzicht ontstaan. Voorheen zagen we alleen een puzzelstukje, nu zien we de hele puzzel. Het rapport laat zien dat iemand een radertje is in een geheel. En wat het effect is op de omgeving wanneer op 1 plek iets gebeurt. Het is een goed hulpmiddel om intern en met ondernemers gesprekken te voeren, bijvoorbeeld over waar schaalvergroting mogelijk is.”

Voorbereiden op Omgevingswet

“Met dit proces bereiden we ons ook voor op de Omgevingswet. We hebben bijvoorbeeld veel tijd en energie gestoken in het ontsluiten en analyseren van data, wat straks alleen maar belangrijker wordt. We ervaren nu hoe data een hulpmiddel kunnen zijn in het evalueren van beleid en het maken van nieuw beleid.”

Toekomstbestendig

“Dit proces moet ook de vraag beantwoorden of ons beleid op het gebied van intensieve veehouderij toekomstbestendig is. Ik verwacht dat monitoring nog meer onderdeel gaat uitmaken van beleidvorming en dat het een continu proces wordt van evalueren en bijschaven. De uitdaging is om dit gezamenlijk te doen. Om aan de keukentafels te praten met ondernemers en te vragen wat hun doelen zijn. Om als volwaardige partners op te treden, op basis van vertrouwen. Ik verwacht dat we als gemeente meer pro-actief worden en ondernemers helpen bij het maken van keuzes.”

De volledige Analyse intensieve veehouderij in Peel en Maas is te downloaden via peelenmaas.nl.

Het centrum van Panningen is compact, compleet en veilig. Het winkelaanbod is gevarieerd en er is weinig leegstand. Hoe is dat zo gekomen? En hoe blijft de kern toekomstbestendig? Een interview met centrummanager Jan Bouten.

“Waar andere gemeenten zo’n 15 jaar geleden hun winkelaanbod uitbreidden buiten het centrum, zijn wij gaan kijken naar de mogelijkheden in het centrum. Door woningen de bestemming detailhandel te geven, zijn steeds meer winkels zich hier gaan vestigen in het centrum. Dit maakt de binnenstad heel compact en compleet”, vertelt Jan.

Wapen tegen online shoppen

Centrum Management Panningen (CMP) speelt een grote rol in dit succesverhaal. “Dankzij CMP is een groot wij-gevoel ontstaan. Samenwerken maakt het verschil. We werken samen met ondernemers, vastgoedeigenaren, gemeente, politie, bewoners en we hebben verbinding met alles om ons heen. Ook met het onderwijs. Scholieren uit het voortgezet onderwijs hebben we bijvoorbeeld evenementen laten bedenken. Zo krijg je verbinding met de jeugd. Verbindingen maken is het wapen tegen online shoppen. Als jij goed bent voor je omgeving, is de omgeving goed voor jou.”

Geit neet besteit neet

Hoe legt Jan die verbindingen? “Door overal aanwezig te zijn. Altijd vooruit te denken. Door open te staan voor iedereen en voor alle initiatieven. ‘Geit neet besteit neet’, is ons motto. Daarbij is het belangrijk om de juiste mensen om je heen te hebben, zowel in je eigen team als daarbuiten. Inmiddels komen velen naar ons toe om verbinding te leggen.”

Bestand tegen bedreigingen

Panningen is ook goed zichtbaar dankzij eigen promotiekranten, centrumjournaals en de website ‘Thuis in Panningen’. Jan: “De bedreigingen vanuit online winkelen blijven. Om die het hoofd te bieden, moet je altijd vooruitkijken. Zelf hebben we een lijst gemaakt met prioriteiten voor de komende 3 jaar. We gaan onder andere het merk ‘Thuis in Panningen’ doorontwikkelen en meer verbinding leggen met jeugd en ouderen. Personeel en ondernemers krijgen cursussen aangeboden. En we zetten actief in op sfeer en beleving. Panningen zal nooit af zijn. We blijven altijd in beweging.”